Toplumsal Cinsiyete Duyarlılık

Kadına karşı ayrımcılık, Kadına Karşı Her Türlü Ay­rımcılığın Önlenmesi Uluslararası Sözleşmesi’nin (Kadın Hakları Sözleşmesi), 1. maddesinde şu ifadelerle tanımlanır:

Kadınların, medeni durumlarına bakılmak­ sızın siyasal, ekonomik, toplumsal, kültürel veya kişi­sel alanlarda insan hakları ve temel özgürlüklerinin tanınmamasını, bu hak ve özgürlükleri kullanmalarını zorlaştıracak veya hakları tümüyle ortadan kaldıracak cinsiyet temeli üzerinde yapılan her türlü ayrımı, dışla­ma ve kısıtlamayı ifade eder. Özellikle eğitim ve fırsat eşitliği, Sözleşme’nin ana gündemini oluşturmaktadır.

Emilio Morenatti, Pakistanlı Kız Çocukları, 2010

Emilio Morenatti, Pakistanlı Kız Çocukları, 2010

Kadın – erkek eşitliğini sağlamak, kadına karşı ayrımcılığı önlemek, devletin tek başına gerçekleştirebileceği bir durum değildir. Toplumsal yaşamda, devletin denetiminin dışında olan çok geniş bir kamu dışı alan vardır.

Örneğin aile, so­kaklar, caddeler, pazarlar, özel girişimcilerin işlettiği mekanlar… Devletin yaptığı ayrımcılığı tespit etmek de ortadan kaldırmak da görece kolaydır. Örneğin, açık ayrımcılığı yasaklayan, pozitif ayrımcılık öneren, kota sınırlamaları getiren yasal düzenlemelerle devlet açısından sorun çözülebilir . Fakat bireylerin yasaları uy­gulama konusundaki isteksiz tutumlarını, devletin takip etmesi oldukça güçtür. Bireyler, devlet kurumlarında, özel kurumlarda, aile ve sokakta, maruz kaldıkları ayrımcı muamelelere tepki göstermeyip resmi şikayet mekanizmasını işletmez­lerse yasal düzenlemeler pek bir şey ifade etmez.

Howard Miller'in 1943'te çizdi­ği "Yapabiliriz" adlı afişte kadınlar, hem güçlerini göstermeye davet edilmekte hem de eşitlik söylemine yeni çağrışımlar eklenmektedir.

Howard Miller’in 1943’te çizdi­ği “Yapabiliriz” adlı afişte kadınlar, hem güçlerini göstermeye davet edilmekte hem de eşitlik söylemine yeni çağrışımlar eklenmektedir.

Bireyler, kendi ayrımcı tutumlarını da fark etmeli, cinsiyetçi tutumların insan onuruyla bağdaşmadığını bilmelidirler. Örneğin, bireylerin ailede ağabey, koca, baba, dayı veya dede olarak yerine getirdikleri rollerde geleneksel veya kişisel ayrımcı roller mevcut olabilir. Arkadaş gruplarında, sınıf içinde, sportif veya kül­türel etkinliklerde kızlara verilen roller, basit olabilir. Cinsiyet ayrımcılığı, yalnızca kızlara yönelik olumsuz tutumlar veya uygulamalarda açığa çıkmaz. Erkeklere tanınan fazladan haklar da cinsiyet ayrımcılığına yol açabilir.

Özellikle kalıp yargılar ve gelenekselleşmiş uygulamalar, erkeklerin aile, kurum veya toplum için daha önemli görülmesini sağlar. İşte bunlar dolaylı ayrımcılıktır . Çünkü kişi, çoğu zaman ayrımcılık yaptığının farkında değildir; kültürün, geleneğin, büyüklerin yolundan gitmenin ayrımcılık olmadığını düşünür. Açık ayrımcılıkta ise birey, karşısındaki kişiyi bilinçli olarak cinsiyeti nedeniyle eleştirir, dışlar, yadırgar veya ötekileştirir.

Tüm toplumlarda cinsiyet ayrımcılığı büyük oranda kadına karşı yapılır.

Tüm toplumlarda cinsiyet ayrımcılığı büyük oranda kadına karşı yapılır.

Herkes, her yaşta cinsiyet ayrımcılığının muhatabı olabildiği gibi herkes de ayrımcılıkla mücadele edebilir . Okul, iş yeri, ulaşım araçları, çalışma koşulları, aile hayatı cinsiyet rolleriyle doludur. Eşit ve adil olmayan rollerin yerine getiril­mesi dahi ayrımcılık yapmak için yeterlidir. Ücretler, terfiler, makamlar, ev işleri, eğitim siste mi, miras gibi birçok konuda mevcut uygulamalar cinsiyet açısından eşitlikçi olmayabilir.

Editörün seçtikleri...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir